Kullanıcı Adı: Şifre    
   
  veya Üye olun | Şifremi unuttum
  Arama / Gelişmiş Arama  
   
Skip Navigation LinksArşiv (Mart 2009) > Müzik
Müzik
Eski Musikinin Rüzgârıyla
Fikret Karakaya
Yapım: Güvercin Müzik, 2008
 
Bir al­büm adı bu. Az bu­çuk kül­tür sa­nat me­se­le­le­ri­ne va­kıf bi­ri bu al­büm­de­ki ad­lan­dır­ma­nın ar­dın­da ya­tan ba­ğı ko­lay­lık­la çı­kar­sa­ya­bi­lir. Türk Şi­i­ri’nin za­ma­ne­leş­me­sin­de kat­kı­sı tar­tı­şı­la­maz Yah­ya Ke­mal’in, es­ki şi­i­ri­mi­ze mü­te­na­sip şi­ir­le­ri­ni bi­ra­ra­ya ge­tir­di­ği ki­ta­ba ver­di­ği isim: Es­ki Şi­i­rin Rüz­gâ­rıy­la.
Fik­ret Ka­ra­ka­ya es­ki mü­zi­ği­mi­ze aşi­na­lar­dan. Ke­men­çe­ci. Al­büm­de tam 22 par­ça var. Hep­si de saz ese­ri. Ya tak­sim, ya peş­rev, ya­hut se­ma­i. Fik­ret Ka­ra­ka­ya ken­di ya­re­niy­le bir­lik­te stüd­yo­ya gi­rip kay­det­miş al­bü­mü. Bel­li ki ru­hun­dan çok şey kat­mış. Bes­te­ler de ken­di­si­ne ait.
Al­büm­de be­ni asıl he­ye­can­lan­dı­ran, ge­rek bes­te ve ge­rek­se ic­ra es­na­sın­da ku­sur­su­za ya­kın par­ça­lar de­ğil, o par­ça­la­rın bes­te­len­me ve ic­ra aşa­ma­la­rı­na da­ir not­la­rı ve Fik­ret Ka­ra­ka­ya’nın mü­zik an­la­yı­şı­nı, mü­zi­kal se­rü­ve­ni­ni an­lat­tı­ğı me­tin­di. Ma­lûm, biz­de adet­ten de­ğil­dir. Arı bal ya­par ama na­sıl yap­tı­ğı­nı izah et­mez he­sa­bı, biz­de sa­nat­çı­la­rın, he­le kla­sik sa­nat­lar­la il­gi­le­nen­le­rin yap­tık­la­rı işin ic­raı­na de­ğil de ku­ra­mı­na iliş­kin ya­zıp çiz­me­le­ri­ne pek rast­la­maz­sı­nız. Ay­nı za­man­da sa­nat­kâ­ra­ne ma­ce­ra­la­rı­nı da ka­le­me al­maz­lar. En faz­la dost mec­lis­le­rin­de ko­nu­şu­lur ve ora­da ka­lır­lar. Al­büm sırf bu açı­dan bi­le il­gi­yi hak edi­yor.
Son bir şey da­ha: Fik­ret Ka­ra­ka­ya’nın Es­ki Mu­si­ki­nin Rüz­gâ­rıy­la ad­lı al­bü­mü da­ha ye­ni geç­ti eli­me. Ve o gün­den be­ri baş­ka hiç­bir mü­zik din­le­me­dim. Ve he­nüz yo­rul­ma­dım da.
Bil­mem an­la­ta­bi­li­yor mu­yum? / Hasanali Yıldırım

Tavsiye Et
Discover Blue Note
Jazz For Babies
Yapım: EMI-Blue Note, 2006
 
Be­be­le­re Şe­be­le­re Caz
Sağ­da sol­da, ar­ka­daş­la­rı­nı­zın evin­de, ol­ma­dı mü­zik ma­ğa­za­la­rın­da gör­müş­sü­nüz­dür. Ço­cuk­lar İçin Kla­sik Mü­zik, Be­bek­ler İçin Kla­sik Mü­zik, Be­bek­ler İçin Mo­zart fa­lan. Öy­le bir fur­ya bu. Hat­ta yer­li ma­lı, yur­dun ma­lı ver­si­yon­la­rı da var. Bu ara­da bi­ma­ris­tan­dan fi­lân da ha­ber­dar­sı­nız­dır; ha­ni has­ta­la­rı­nı mü­zik­le de te­da­vi eden has­ta­ne. Mü­zik din­le­ti­le­rek da­ha gür ve da­ha hoş ko­ku­lu bü­yü­tü­len çi­çek­ler... De­dim ya, iyi bir fur­ya bu sek­tör için. An­ne­ler Gü­nü’nden de, Sev­gi­li­ler Gü­nü’nden de da­ha et­ki­li.
Bu mo­da­nın en bi­lin­dik mal­ze­me­si Mo­zart. Ya­şar­ken yok­lu­ğa mah­kûm edi­len bu Avus­tur­ya­lı bes­te­ci, öl­dük­ten son­ra sek­tö­rün en mün­bit tar­la­la­rın­dan bi­ri hâ­li­ne ge­ti­ril­di. Gel za­man, git za­man ço­cuk­lar da bu yağ­ma­nın mu­ha­tap­la­rı ol­du. Er­ken yaş­ta ço­cuk­la­rın kla­sik mü­zik din­le­me­si zi­hin­le­ri­nin ge­liş­me­si­ne ve güç­len­me­si­ne müs­pet kat­kı­lar­da bu­lun­mak­tay­mış. Pe­da­gog­la­ra so­rar­sa­nız böy­le bir uy­gu­la­ma­nın fay­da­sı­nın be­lir­le­ne­me­ye­ce­ği­ni ama en azın­dan ço­cuk­la­ra cid­di bir za­rar teş­kil et­me­ye­ce­ği ce­va­bı­nı alır­sı­nız. Ben sor­dum da, ora­dan bil­mek­te­yim.
An­la­ya­ca­ğı­nız, zi­hin açan böy­le al­büm­ler iş­tah şu­rup­la­rın­dan çok sa­tar hâ­le gel­di Fren­gis­tan’da. Kla­sik­çi­ler bu zi­hin açı­cı al­büm­ler fur­ya­sı­nın ha­ki­mi ama caz­cı­la­rın ba­şı kel mi? En azın­dan hep­si­nin de­ğil ya. Ha­ni şu EMI nam şir­ket var ya. Kla­sik Mü­zik tü­rü­nün en kla­sik an­la­yış­ta yo­rum­lan­mış al­büm­le­ri­ni ba­san şir­ket. İş­te o şir­ket de otur­muş, Blu­e No­te şir­ke­tiy­le or­tak­la­şa bir der­le­me yap­mış­lar: Jazz For Ba­bi­es. Be­be­le­re Caz ya­ni...
Bi­lin­di­ği gi­bi Blu­e No­te as­lın­da şir­ke­tin adı ama za­man­la bu ad, bir tü­rün adı­na da dö­nüş­müş. Yu­mu­şak, hoş, ana akı­ma ya­kın, ba­zen so­ğuk ama ke­sin­lik­le ko­lay din­le­ne­bi­lir bir caz for­ma­tı bu. Ama ‘ucuz’ de­ğil.
Bu açı­dan Jazz For Ba­bi­es’i gü­nün her saa­tin­de din­le­ye­bi­le­ce­ği­niz, ge­ri­lim­siz, dert­siz, ta­sa­sız, söz­süz, se­ve­cen bir eş­lik al­bü­mü di­ye de de­ğer­len­di­re­bi­lir­si­niz. Ha­ni Dis­ney/Pi­xar ya­pı­mı çiz­gi film­ler­de­ki es­pri­le­rin ço­ğu, fil­mi ço­cuk­la­rıy­la bir­lik­te iz­le­me­ye ge­len an­ne ba­ba­lar için ha­zır­la­nır ya, o he­sap. İs­ter ço­cu­ğu­nu­zun, hat­ta be­be­ği­ni­zin din­le­ye­ce­ği bir al­büm ola­rak de­ğer­len­di­re­bi­lir­si­niz, is­ter­se­niz be­be­ği­niz­le ve­ya ço­cu­ğu­nuz­la bir­lik­te ra­hat­ça din­le­ye­bi­le­ce­ği­niz bir al­büm ola­rak.
Bir ‘ai­le ca­zı’ al­bü­mü ya­ni. Ta­bii ki böy­le bir tür yok. Ama bel­li ol­maz; böy­le al­büm­ler çok sa­tar­sa... Kim­bi­lir. /Hasanali Yıldırım

Tavsiye Et
Nils Peter Molvaer
Solid Ether
Yapım: ECM, 1998
 
Uzak Di­yar­lar­dan Bir De­rin­lik
Khmer­ler, Kam­boç­ya’nın ek­se­ri­ye­ti­ni teş­kil eden mil­let. Ha­ni Kı­zıl Khmer­ler ifa­de­sin­den ta­nı­dı­ğı­mız. Nils Pe­ter Mol­va­er ise Nor­veç­li bir caz mü­zis­ye­ni. Nor­mal­de ay­nı an­da anıl­ma­la­rı müm­kün gö­rün­me­yen bu iki adın bir ara­ya gel­me­si­ni sağ­la­yan bir mü­zik al­bü­mü. Hem de has bir mü­zik al­bü­mü; has ve hu­su­si. Ve ta­bii ki ka­li­te­nin ka­le­si ECM’den.
Nils Pe­ter Mol­va­er’ı tek ke­li­mey­le an­lat­mam is­ten­sey­di, şu­nu se­çer­dim: De­rin. Mü­zi­ği­ni an­la­ta­cak en iyi ke­li­me bu. Hem ic­ra­cıy­ken, hem de bes­te­ciy­ken... Far­kın­da­yım, zih­ni­miz hal­laç pa­mu­ğu gi­bi sav­rul­muş ve ke­li­me­le­rin içi ha­yâ­sız­ca bo­şal­tıl­mış du­rum­da. Ama yi­ne de hâl­leş­mek için on­la­ra muh­ta­cız ya. Mol­va­er da mü­zi­ğin­de­ki de­rin­li­ği ifa­de ede­bil­mek için trum­pe­ti­ni bir alet ola­rak kul­lan­ma­nın öte­si­ne geç­me­yi ba­şar­mış bir mü­zis­yen. Evet trum­pet on­da bir me­ra­mı ifa­de ara­cı de­ğil, me­ra­mın ta ken­di­si hâ­li­ne gel­miş du­rum­da. Mol­va­er’ın şa­he­se­ri de Khmer ad­lı al­bü­mü.
Mol­va­er de­rin ve mis­tik bir ki­şi­lik de­dik ya. Sa­nı­rım al­bü­me Khmer adı­nın kon­ma­sı da bu­nun­la alâ­ka­lı. Çün­kü Khmer­ler The­ra­va­da mez­he­bi men­su­bu. The­ra­va­da mı? Bu­da­cı­lık inan­cı­nın bir ko­lu. Ar­tık Bu­da­cı­lık’la mı ir­ti­bat­lan­dı­rıl­ma­lı yok­sa Nor­dik Caz tü­rü­nün ken­di­ne öz­gü o ka­ram­sar, bo­ğuk, bu­la­nık ve iç bur­kan to­na­li­te­siy­le mi si­ze kal­mış; fa­kat al­bü­mün bü­tü­nü­ne ha­kim öğe bu: De­rin­lik. Ta­viz­siz, ivaz­sız ve alt­tan al­ta iş­le­yen bir de­rin­lik. Bir ye­ral­tı su­yu ke­sif­li­ğin­de hem de. Özel­lik­le de al­büm­de­ki se­kiz par­ça­ya lo­ko­mo­tif­lik eden ve al­büm­le ay­nı adı pay­la­şan gi­riş par­ça­sı Khmer... Ta­bii bü­tün par­ça­la­rın bes­te­si Mol­va­er’a ait.
Sa­nat­çı­ya al­tı ki­şi­lik bir ekip eş­lik et­miş al­büm­de. Ara­la­rın­da kim­ler yok ki: Ei­vind Aar­set, Mor­ten Mols­ter, Ru­ne Ar­ne­sen... Hep­si de ken­di alan­la­rı­nın şa­hi­ka­la­rı. Al­büm­de­ki bü­tün mü­zis­yen­le­rin baş­ka bir or­tak­lı­ğı da var: Hep­si Ku­zey­li.
Fa­kat şa­şır­tı­cı nok­ta şu: Al­büm ti­pik bir Ku­zey ca­zı al­bü­mü de­ğil. Da­ha ci­han­şü­mul, da­ha kül­tür­le­rüs­tü ve çok da­ha kla­sik­leş­me­ye yat­kın (Bu­ra­da­ki kla­sik, tür an­la­mın­da de­ğil, de­ğer kas­tın­da).
Bir şey da­ha var al­büm­le il­gi­li söy­len­me­si ge­re­ken: Evet, Khmer caz mü­zis­yen­le­rin­den mü­te­şek­kil bir ekip ta­ra­fın­dan caz an­la­yı­şı et­ra­fın­da ko­ta­rıl­mış bir caz al­bü­mü. İyi de bir caz al­bü­mü. Ama ka­zın aya­ğı­nın öy­le ol­ma­dı­ğı nok­ta da bu­ra­da: Khmer’i her­kes, evet her­kes, caz se­ven, sev­me­yen; kla­sik se­ven, tür­kü se­ven, şar­kı se­ven her­kes din­le­ye­bi­lir.
Kı­sa­ca söy­le­mek ge­re­kir­se ru­hu olan her­kes... müs­pet ve­ya men­fi, az bi­raz ru­hu­nuz­la ir­ti­bat hâ­lin­dey­se­niz gö­re­cek­si­niz ki Mol­va­er si­zin ruh kar­de­şi­niz. /Hasanali Yıldırım

Tavsiye Et