Kullanıcı Adı: Şifre    
   
  veya Üye olun | Şifremi unuttum
  Arama / Gelişmiş Arama  
   
Skip Navigation LinksArşiv (Mart 2009) > Dosya > İsrail toplumu, Gazze konusunda “tek ses”
Dosya
İsrail toplumu, Gazze konusunda “tek ses”
Ayşe Karabat
İS­RA­İL Ya­hu­di top­lu­mu, ne­re­dey­se her ko­nu­da her­ke­sin fark­lı dü­şün­dü­ğü, bu­nu da çe­kin­me­den ifa­de eden bir top­lum. Ama İs­ra­il’in Gaz­ze’ye yö­ne­lik ağır sal­dı­rı­sı kar­şı­sın­da, ay­nı İs­ra­il top­lu­mun­dan çı­kan fark­lı ses­ler çok cı­lız­dı. 2002’de İs­ra­il’in Ba­tı Şe­ri­a’ya yö­ne­lik “Ko­ru­yu­cu Kal­kan” ope­ras­yo­nu­nu pro­tes­to et­mek için, Tel Aviv’de­ki Sa­vun­ma Ba­kan­lı­ğı’nın kar­şı­sın­da top­la­na­rak ken­di or­du­la­rı­na “ka­til” di­ye hay­kı­ran on bin­ler­ce ki­şi­nin dâ­hil ol­du­ğu ba­rış kam­pın­dan bi­le bu se­fer ses çık­ma­dı. Bu ses­siz­li­ğin, ya­ni sal­dı­rı­ya ge­niş çap­lı des­tek ve zım­ni ona­yın ar­ka­sın­da, İs­ra­il top­lu­mun­da­ki Ha­mas al­gı­sı­nın bü­yük bir et­ki­si var el­bet­te.
İs­ra­il top­lu­mu, be­ğen­se de be­ğen­me­se de, el-Fe­tih ve FKÖ’yü, İs­ra­il’in var ol­ma hak­kı­nı ta­nı­dı­ğı için meş­ru gö­rü­yor. Oy­sa Ha­mas söz ko­nu­su ol­du­ğun­da bam­baş­ka bir al­gı dev­re­ye gi­ri­yor. İs­ra­il top­lu­mu­nun ge­niş bir ke­si­mi­ne gö­re, Ha­mas’ın tek der­di, İs­ra­il’i, İran ve Su­ri­ye’nin de yar­dı­mıy­la or­ta­dan kal­dır­mak…
Fi­lis­tin top­rak­la­rı söz ko­nu­su olun­ca, 4.000 yıl­lık bir ta­ri­hi ha­tır­la­yan ege­men İs­ra­il si­ya­sal kül­tü­rü, Ha­mas’ı or­ta­ya çı­kar­tan ne­den­le­ri, de­vam et­tir­di­ği iş­ga­li ve bu­nun Fi­lis­tin hal­kı üze­rin­de­ki et­ki­le­ri­ni gör­me ko­nu­sun­da ol­duk­ça is­tek­siz. El­bet­te, Fi­lis­tin­li­le­ri ve dün­ya­nın Ya­hu­di ol­ma­yan ge­ri ka­la­nı­nı pek de in­san sı­nı­fı­na koy­ma­yan ra­di­kal ve ırk­çı grup­lar var İs­ra­il’de; ama bun­lar ço­ğun­luk de­ğil. Ya­hu­di ka­rak­ter­li bir İs­ra­il dev­le­ti­nin ku­rul­ma­sı­nın ha­ta ol­du­ğu­nu dü­şü­nen, Fi­lis­tin­li­ler­le bir ara­da, ay­nı ça­tı al­tın­da ve­ya bir fe­de­ras­yon ola­rak ya­şa­mak is­te­yen İs­ra­il­li­ler az da ol­sa var.
Or­ta­da­ki ge­niş yı­ğı­nı ise Fi­lis­tin­li­ler­le iliş­ki­le­ri açı­sın­dan sol ve sağ ola­rak iki­ye ayır­mak müm­kün. Es­ki baş­ba­kan­lar­dan Ben­ya­min Ne­tan­ya­hu li­der­li­ğin­de­ki Li­kud Par­ti­si, her­han­gi bir ta­viz ver­me­den mev­cut du­ru­mu müm­kün ol­du­ğun­ca de­vam et­tir­mek­ten ya­na. İk­ti­dar­da­ki Ka­di­ma, her fır­sat­ta “bü­yük İs­ra­il” ha­ya­li­ni vur­gu­lu­yor; an­cak kon­tro­lü al­tın­da bu ka­dar Fi­lis­tin­li ol­ma­sı­nın İs­ra­il’in Ya­hu­di ka­rak­te­ri­ni önün­de so­nun­da de­ğiş­ti­re­ce­ğin­den en­di­şe­li. Do­la­yı­sıy­la me­se­la Ya­hu­di­lik açı­sın­dan bir kut­sal­lı­ğı bu­lun­ma­yan Gaz­ze’de­ki yer­le­şim bi­rim­le­ri­ni bo­şalt­mak gi­bi “acı do­lu” ba­zı ta­viz­le­ri des­tek­li­yor.
Es­ki­den or­ta­nın so­lun­day­ken, İs­ra­il si­ya­sal yel­pa­ze­sin­de git­tik­çe sa­ğa ka­yan baş­ka bir par­ti de, sos­yal de­mok­rat ve Si­yo­nist İş­çi Par­ti­si. Os­lo An­laş­ma­la­rı­na im­za atan İş­çi Par­ti­si za­man­la ba­rış kam­pı ile yol­la­rı­nı ayır­dı. Li­der­le­ri Sa­vun­ma Ba­ka­nı Ehud Ba­rak, iyi­ce dü­şen oy ora­nı­nı Gaz­ze’ye yö­ne­lik sal­dı­rı­lar­la art­tır­mış du­rum­da. Ba­rış kam­pı­nın ge­niş koa­lis­yo­nu için­de yer alan, İş­çi Par­ti­si’ne gö­re da­ha sol­da ka­bul edi­len, bir­bi­ri ar­dı­na Fi­lis­tin­li­ler ta­ra­fın­dan ka­bul gör­me ola­sı­lı­ğı yük­sek ba­rış plan­la­rı ha­zır­la­ma­sı­na kar­şın Si­yo­nist un­sur­la­rı da bün­ye­sin­de ba­rın­dı­ran Me­retz Par­ti­si, Gaz­ze sal­dı­rı­la­rı­nı des­tek­ler bir tu­tum al­dı. Se­çim ça­lış­ma­la­rın­da Gaz­ze’ye ope­ras­yon dü­zen­len­me­si­ni is­te­yen Me­retz, sal­dı­rı baş­la­dık­tan son­ra, der­hal dur­du­rul­ma­sı­nı is­te­yen ve yal­nız­ca bin ki­şi­nin ka­tıl­dı­ğı pro­tes­to gös­te­ri­sin­de yer al­dı; ama ba­zı üye­le­ri­nin is­ti­fa et­me­si­ni en­gel­le­ye­me­di.
Si­ya­sal par­ti­ler açı­sın­dan ba­kıl­dı­ğın­da, Si­yo­nizm’e yak­laş­tık­ça, Gaz­ze ope­ras­yo­nu­na kar­şı çık­ma de­re­ce­si­nin düş­tü­ğü­nü söy­le­mek müm­kün. Ben­zer bir du­rum, İs­ra­il’in iki önem­li si­vil top­lum ör­gü­tü, Ba­rış Şim­di ve Gush Sha­lom (Ba­rış Blo­ğu) için de ge­çer­li. Ba­rış Şim­di ha­re­ke­ti ope­ras­yo­na, bir ka­ra ha­re­ka­tı­na dö­nüş­me­si du­ru­mun­da İs­ra­il as­ker­le­ri­nin çok faz­la ka­yıp ve­re­bi­le­ce­ği fik­riy­le kar­şı çık­tı ve hep ay­nı me­sa­jı ver­di: “Ha­mas bir der­si hak et­ti; ama Gaz­ze­li­ler­le kom­şu­yuz ve bu ağır ope­ras­yon on­la­rı ra­di­kal­leş­ti­re­bi­lir ve kom­şu­lu­ğu zo­ra so­kar.” Gush Sha­lom ise Ba­rış Şim­di ha­re­ke­ti­nin “ope­ras­yon” de­di­ği sal­dı­rı­ya, “sal­dı­rı” de­me ce­sa­re­ti­ni gös­te­re­bi­len na­dir grup­lar­dan bi­ri­si ol­du.
Ben­zer tu­tum fark­lı­lık­la­rı İs­ra­il­li ay­dın­la­ra da yan­sı­dı. Ba­rış kam­pın­da ola­rak bi­li­nen Amos Oz gi­bi ba­zı isim­ler bi­le, “oran­tı­sız güç”ün en oran­tı­sız bi­çim­de kul­la­nıl­dı­ğı bu sal­dı­rı­yı Ha­mas’ın baş­lat­tı­ğı­nı söy­le­ye­rek meş­ru­laş­tır­dı. Fa­kat İs­ra­il’in için­de ve dı­şın­da en çok eleş­ti­ri­len, en çok teh­dit alan bir ya­zar olan Gi­de­on Levy, İs­ra­il’in sal­dı­rı­la­rı­nı yal­nız­ca “in­sa­ni” açı­dan de­ğer­len­dir­di ve sal­dı­rı­lar ne­de­niy­le dün­ya­da yük­se­li­şe ge­çen an­ti-se­mi­tik dal­ga­yı da so­nu­na ka­dar eleş­ti­re­bil­di.
So­nuç­ta, dün­ya­nın her ye­rin­de her za­man ge­çer­li olan ça­tış­ma­nın al­tın ku­ra­lı iş­le­di; ra­di­kal­le­rin se­si da­ha çok çık­tı, fi­kir­le­ri da­ha çok ka­bul gör­dü. Ya­ban­cı ba­sın ku­ru­luş­la­rı­nın “ya­lan” yaz­dı­ğı­nı dü­şü­nen, “Ya­hu­di’nin Ya­hu­di’den baş­ka dos­tu yok­tur” düs­tu­ru­na bü­tün var­lı­ğı ile ina­nan, ken­di dev­le­ti­nin iş­gal po­li­ti­ka­la­rı­nı ta­ma­mıy­la unu­ta­rak Gaz­ze’de ölen ço­cuk­lar için bi­le Ha­mas’ı suç­la­yan, Ha­mas’ın çö­le dü­şen fü­ze­le­ri ne­de­niy­le ken­di­ni ağır teh­dit al­tın­day­mış gi­bi his­se­den İs­ra­il top­lu­mu­nun ge­niş ço­ğun­lu­ğu, Gaz­ze sal­dı­rı­sı kar­şı­sın­da tek ses ol­du, o çok övün­dü­ğü çok ses­li­li­ği de yok ede­rek. Şim­di­ler­de o tek ses, İs­ra­il dev­le­ti­ne yö­ne­lik eleş­ti­ri­le­ri Ya­hu­di düş­man­lı­ğı ola­rak al­gı­la­mak­ta ıs­rar ede­rek, vic­da­nı­nı ölen ma­sum Gaz­ze­li­le­re ka­pat­ma­ya ça­lı­şı­yor.

Paylaş Tavsiye Et
Yazara ait diğer yazılar
Ayşe Karabat